Najgorszy moment na odkrycie błędu w projekcie jest wtedy, gdy termin już goni. Wizytówka bez spadów, logo skopiowane z komunikatora, zdjęcie 600 pikseli rozciągnięte na cały plakat albo tekst ustawiony dwa milimetry od krawędzi mogą wyglądać poprawnie na ekranie, ale przy produkcji zaczynają się problemy.
Ten poradnik nie jest instrukcją obsługi konkretnego programu. Ma pomóc sprawdzić plik niezależnie od tego, czy powstał w Illustratorze, Corelu, InDesignie, Affinity, Canvie czy innym narzędziu. Jeśli projekt ma być przygotowany od zera, zobacz usługę projektowania graficznego.
Najpierw ustal format gotowego produktu
Zanim ustawisz spady, musisz wiedzieć, jaki ma być wymiar po obcięciu. To jest format netto. Jeśli wizytówka ma mieć 90 × 50 mm, właśnie taki rozmiar będzie miała po produkcji. Plik roboczy zwykle powinien być większy o spad dookoła.
Przy folderze, ulotce składanej albo opakowaniu dochodzą linie zgięć i dodatkowe strefy bezpieczeństwa. Nie zakładaj, że każdy produkt ma identyczne wymagania. Jeżeli masz nietypowy format, wykrojnik albo kilka rodzajów uszlachetnienia, dobrze skonsultować makietę przed rozpoczęciem projektowania.
Spad: mały margines, duża różnica
Maszyna tnąca pracuje bardzo dokładnie, ale produkcja papierowa nie odbywa się w abstrakcyjnym świecie idealnych pikseli. Jeśli tło lub zdjęcie ma dochodzić do krawędzi, trzeba wyprowadzić je poza linię cięcia. Ten nadmiar nazywa się spadem.
Bez spadu po przycięciu może pojawić się cienki biały pasek. Najłatwiej zobaczyć to na ciemnym tle. Dlatego elementy, które mają kończyć się równo z krawędzią, przedłuża się poza format netto. Wymaganą wartość spadu najlepiej ustalić z drukarnią dla konkretnego produktu.
Tekst, logo i ramki pozostają względem formatu netto. Rozciąga się tylko elementy dochodzące do krawędzi, np. tło, zdjęcie lub kolorową aplę.
Margines bezpieczeństwa chroni to, czego nie chcesz stracić
Jeśli tytuł, numer telefonu albo logo leży tuż przy linii cięcia, nawet minimalna tolerancja będzie widoczna. Dlatego istotne elementy trzyma się w bezpiecznej odległości od brzegu. Dotyczy to także ramek. Cienka ramka bardzo blisko krawędzi potrafi optycznie pokazać nawet niewielkie przesunięcie.
W katalogach i broszurach trzeba dodatkowo uwzględnić oprawę. Tekst przy wewnętrznym marginesie może być trudny do przeczytania, jeśli część strony „wchodzi” w grzbiet. To nie jest błąd drukowania, tylko problem kompozycji.
RGB i CMYK: dlaczego kolor na monitorze nie jest wzorcem
Monitor świeci. Papier światła nie emituje, tylko je odbija. To podstawowa przyczyna różnic pomiędzy obrazem na ekranie a wydrukiem. RGB jest przestrzenią typową dla ekranów, a CMYK dla wielu procesów drukarskich. Część bardzo jaskrawych barw widocznych na monitorze nie ma bezpośredniego odpowiednika w standardowym druku CMYK.
Jeżeli projekt zawiera intensywne neony, mocne błękity albo bardzo nasycone zielenie, samo przestawienie dokumentu na CMYK pod koniec pracy może przynieść niespodziankę. Lepiej kontrolować kolor wcześniej. W przypadku materiałów firmowych trzeba też pilnować spójności logo w różnych technologiach.
To ważne zwłaszcza wtedy, gdy obok klasycznej poligrafii zamawiasz także druk lateksowy, DTF albo znakowanie. Różne podłoża i technologie mogą inaczej oddawać ten sam kolor.
300 dpi nie jest magiczną liczbą do wszystkiego
Dla wielu małych druków oglądanych z bliska 300 dpi jest bezpiecznym punktem odniesienia dla zdjęć. Ale sama liczba wpisana w programie nie naprawi zbyt małego obrazu. Jeśli zdjęcie ma 800 × 600 pikseli i zostanie rozciągnięte na duży plakat, zmiana pola „resolution” na 300 dpi nie stworzy brakujących szczegółów.
Z drugiej strony wielkoformatowa grafika oglądana z kilku metrów może mieć inne wymagania niż katalog trzymany w ręce. Dlatego rozdzielczość trzeba oceniać razem z fizycznym rozmiarem i odległością oglądania.
Mały format, oglądany z bliska. Każda nieostra krawędź i słabe logo są od razu widoczne.
Zdjęcia produktów powinny zachować szczegóły przy normalnym czytaniu z ręki.
Projekt ocenia się również z typowej odległości, a nie tylko przy powiększeniu 400% na monitorze.
Logo najlepiej mieć w wektorze
Logo zrobione z krzywych można skalować bez utraty ostrości. Logo wycięte ze stopki maila albo zapisane jako mały JPG szybko pokaże piksele. Wektor jest szczególnie ważny, gdy ten sam znak ma później trafić na wizytówkę, baner, odzież i gadżet.
Jeśli nie masz pliku źródłowego, nie zmieniaj po prostu rozszerzenia z JPG na PDF. To nie zamieni bitmapy w wektor. Czasem logo można odtworzyć, ale jest to osobna praca graficzna.
PDF: jak wysłać projekt bez niespodzianek
PDF jest wygodnym formatem wymiany, bo może zachować układ, fonty, grafiki i rozmiar strony. Nadal jednak zły PDF pozostaje złym plikiem. Przed wysłaniem sprawdź, czy dokument ma właściwy format, spady, wszystkie strony, poprawną kolejność i czy nic nie zniknęło podczas eksportu.
Otwórz gotowy PDF w innym programie niż ten, w którym projektowałeś. Przejrzyj każdą stronę. Sprawdź numery telefonów, ceny, daty i adresy. Drukarnia może wychwycić problem techniczny, ale nie musi wiedzieć, że w treści miał być inny numer telefonu.
Fonty i czarny tekst
Jeśli użyty krój pisma nie zostanie prawidłowo osadzony lub zamieniony na krzywe tam, gdzie jest to potrzebne, po otwarciu pliku może zostać zastąpiony innym. Wtedy zmieniają się szerokości liter, łamanie wierszy i cały układ strony. To szczególnie groźne w projektach z ciasną siatką.
Mały czarny tekst warto przygotowywać tak, aby był ostry i stabilny w druku. Wieloskładnikowa czerń zbudowana przypadkowo z kilku kolorów może powodować problemy z pasowaniem na drobnych literach. Z kolei duże czarne powierzchnie bywają przygotowywane inaczej. Jeśli projekt zawiera duże aple czerni, warto skonsultować parametry przed eksportem.
Siedem plików, które wyglądają „prawie dobrze”, ale wymagają poprawy
Logo zostało skompresowane i jest za małe do planowanego formatu.
Tło kończy się dokładnie na krawędzi formatu i po cięciu może pojawić się biały pasek.
Zrzut ekranu ma przypadkową rozdzielczość i często zawiera elementy interfejsu lub kompresję.
Układ może wyglądać poprawnie, ale format strony, marginesy i grafiki nie odpowiadają produkcji.
Projekt jest wizualnie napięty, a po cięciu może wyglądać krzywo albo zbyt ciasno.
Na ekranie w małym podglądzie wygląda dobrze, po powiększeniu brakuje szczegółów.
Pliki „final”, „final2” i „final_poprawiony” to prosty sposób na wydrukowanie nie tej wersji.
Inne wymagania przy DTF i wielkim formacie
Plik do ulotki i plik do nadruku na koszulce nie zawsze przygotowuje się identycznie. Przy druku DTF znaczenie ma m.in. kształt grafiki, przezroczystość tła, jakość krawędzi i rzeczywisty rozmiar nadruku. Przy druku lateksowym dochodzi skala, odległość oglądania i materiał, na którym grafika ma się znaleźć.
Jeżeli plik ma służyć do kilku technologii jednocześnie, najlepiej przechowywać wersję źródłową w dobrej jakości i przygotowywać osobne eksporty do konkretnych zastosowań.
Kontrola przed wysłaniem do drukarni
Nie masz pewności? Lepiej sprawdzić przed produkcją
Jeśli plik jest gotowy, ale nie wiesz, czy nadaje się do konkretnej technologii, wyślij go razem z informacją o produkcie, formacie i nakładzie. Przy okazji można dobrać, czy lepszy będzie druk cyfrowy, offset czy inna technologia. Pomoc w wyborze opisaliśmy też w artykule druk cyfrowy czy offsetowy.
Jeżeli projekt wymaga przebudowy, sprawdź projektowanie graficzne. Gotowe realizacje można zobaczyć w portfolio, a plik do weryfikacji lub opis zlecenia wysłać przez kontakt.
Wyślij parametry zlecenia, a dobierzemy technologię.
Podaj produkt, format, nakład, materiał i termin. Jeśli masz plik lub zdjęcie detalu, dołącz informację w wiadomości.